منابع در هرات می‌گویند که شماری از رانندگان موترهای ترانزیتی در شاهراه اسلام‌قلعه به اتهام مصرف مواد مخدر از سوی طالبان بازداشت و به کمپ مشهور به «۴۰۰۰» در شرق ترمینال مسافربری این شهر منتقل می‌شوند. به گفته منابع، رانندگانی که نتیجه آزمایش مواد مخدرشان مثبت تشخیص می‌شود، در بدل پرداخت تا ۳۰ هزار افغانی، بدون سپری‌کردن روند تداوی و تایید داکتران، از کمپ آزاد شده و دوباره به کارشان برمی‌گردند. منابع ادعا می‌کنند که این روند به یک تجارت تبدیل شده و شماری از مسوولان مبارزه با مواد مخدر طالبان در هرات و مسوولان این کمپ نیز در آن دست دارند. آنان همچنین از وضعیت نامناسب بهداشتی، ازدحام بازداشت‌شده‌گان، کمبود امکانات و برخوردهای توهین‌آمیز با رانندگان در این مرکز شکایت دارند. منابع می‌افزایند که آزمایش مواد مخدر در شفاخانه ۱۵۰ بستر گذره انجام می‌شود و موادی چون چرس، شیشه، تریاک، الکول و هیرویین در این آزمایش‌ها بررسی می‌شوند.

منابع در هرات می‌گویند که شماری از رانندگان موترهای ترانزیتی در شاهراه اسلام‌قلعه که به اتهام مصرف مواد مخدر از سوی طالبان بازداشت می‌شوند، در بدل پرداخت پول دوباره آزاد می‌گردند. به گفته منابع، طالبان در شاهراه اسلام‌قلعه از رانندگان موترهای ترانزیتی آزمایش مواد مخدر می‌گیرند و افرادی را که نتیجه آزمایش‌شان مثبت باشد، به کمپ مشهور به «۴۰۰۰» در شرق ترمینال مسافربری شهر هرات انتقال می‌دهند. منابع می‌افزایند که این کمپ اکنون در میان رانندگان موترهای ترانزیتی به «۸۰۰۰» شهرت یافته و برای آنان به محلی شبیه زندان تبدیل شده است.

یک منبع می‌گوید که بازداشت‌شده‌گان در شرایط دشوار و با امکانات محدود در این مرکز نگهداری می‌شوند. به ادعای این منبع، برخی از بازداشت‌شده‌گان، به‌ویژه افرادی که توانایی مالی دارند، می‌توانند در بدل پرداخت ۳۰ هزار افغانی، بدون سپری‌کردن روند تداوی و تایید داکتران، از کمپ آزاد شوند و دوباره به کارشان برگردند. به گفته این منبع، شماری از افراد به‌دلیل نگرانی از آسیب‌دیدن آبرو و افشای پیشینه بازداشت‌شان، حاضر نیستند درباره آنچه در این کمپ می‌گذرد، صحبت کنند.

یک منبع دیگر نیز با ابراز نگرانی از وضعیت نامناسب بهداشتی و ازدحام بیش از حد رانندگان متهم به مصرف مواد مخدر در این کمپ می‌گوید که حتا تشناب مناسب وجود ندارد و اصول ابتدایی حفظ‌الصحه نیز رعایت نمی‌شود. به گفته این منبع، وضعیت کمپ از نظر بهداشتی بسیار نامناسب و رقت‌بار است و هیچ‌کس حاضر نیست حتا یک روز در آن‌جا بماند. او می‌افزاید که بازداشت‌شده‌گان تلاش می‌کنند با پرداخت رشوت، هرچه زودتر از این مرکز آزاد شوند.

این منبع همچنین از فشارها و برخوردهای توهین‌آمیز طالبان با رانندگان در این مرکز پرده برمی‌دارد و می‌گوید: «آن‌قدر بر مردم ظلم می‌کنند که شاید در هیچ زندانی چنین رفتاری صورت نگیرد. این‌جا بدتر از زندان است. راننده‌های پول‌دار را بیشتر بازداشت و به این‌جا منتقل می‌کنند و سپس در بدل دریافت پول آزاد می‌سازند. این روند به یک تجارت تبدیل شده است.»
منابع ادعا می‌کنند که وضعیت بهداشتی در این کمپ به‌شدت نامناسب و رقت‌بار است. به گفته آنان، نزدیک به هشت هزار بیمار در این کمپ، در شرایط نامناسب بهداشتی نگهداری می‌شوند و هیچ‌گونه رسیده‌گی به وضعیت آنان صورت نمی‌گیرد.

یک منبع دیگر ادعا می‌کند که دریافت پول از رانندگان به یک تجارت بزرگ تبدیل شده و رییس مبارزه با مواد مخدر طالبان در هرات، رییس و معاون کمپ نیز در این روند دخیل‌اند. به گفته این منبع، حلقه‌ای گسترده از افراد در این روند دست دارند و از رانندگان به بهانه‌های مختلف پول دریافت می‌کنند.
به گفته این منبع، آزمایش مواد مخدر در شفاخانه ۱۵۰ بستر انجام می‌شود و موادی چون چرس، شیشه، تریاک، الکول و هیرویین در این آزمایش‌ها بررسی می‌شوند. این منبع همچنین تاکید می‌کند که بازداشت افراد به اتهام مصرف مواد مخدر، بدون رعایت روند قانونی، دسترسی به آزمایش‌های معتبر و فراهم‌کردن حق اعتراض به نتایج آزمایش، زمینه نقض حقوق بازداشت‌شده‌گان و سوءاستفاده‌های بیشتر را فراهم می‌کند.

این در حالی است که پیش از این نیز شکایت‌های متعددی درباره وضعیت این کمپ تداوی افراد مبتلا به اعتیاد منتشر شده بود؛ اما طالبان به هیچ‌یک از این شکایت‌ها پاسخ نداده و همچنان به روند جمع‌آوری و تنبیه افراد مبتلا به اعتیاد به شیوه خود ادامه داده‌اند.
پیش از این نیز نوارهای تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود که در آن‌ها دیده می‌شد جنگ‌جویان طالبان افراد مبتلا به اعتیاد را شلاق می‌زنند و در فصل زمستان بر سرشان آب سرد می‌ریزند. روش درمانی طالبان بارها از سوی جامعه پزشکی و کارشناسان حوزه صحت نیز مورد انتقاد قرار گرفته است.

مدیریت مبارزه با مواد مخدر طالبان در هرات در سال ۱۴۰۲ گفته بود که در آن زمان بیش از ۷۰ هزار تن در این ولایت به مواد مخدر مبتلا بودند که از میان آنان، پنج هزار تن بی‌سرپناه بودند و بیشترشان باشنده‌گان ولایت‌های دیگر کشور بودند. براساس آمار این نهاد، ۱۳ درصد از مجموع افراد مبتلا به مواد مخدر را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند.

این در حالی است که دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد به‌تازه‌گی در گزارشی اعلام کرده است که تولید تریاک در افغانستان از حدود ۳۰۰ تُن در سال ۲۰۲۵، به نزدیک یک‌هزار و ۵۰۰ تُن در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است. براساس این گزارش، سطح کشت کوکنار نیز از حدود ۱۰ هزار هکتار به بیش از ۴۳ هزار هکتار رسیده است. به گفته این نهاد، بسیاری از مزارع خشخاش در میان کشت‌زارهای غلات یا پشت دیوارها پنهان شده‌اند.

یافته‌های میدانی روزنامه ۸صبح نیز نشان می‌دهد که پس از اعلام ممنوعیت کشت و تجارت مواد مخدر از سوی طالبان، بهای هر کیلو تریاک در هلمند از سه هزار افغانی به ۵۰ هزار افغانی افزایش یافته است. بازارهای شرافت، ساروان‌قلعه، سنگین، موسی‌قلعه، بهرامچه و چن‌جیر از مراکز عمده خریدوفروش تریاک در این ولایت به شمار می‌روند. منابع محلی تایید می‌کنند که شماری از فرماندهان و مقام‌های طالبان نیز در این بازارها سرمایه‌گذاری کرده و در تجارت مواد مخدر سهم دارند و از آن سود می‌برند. به گفته این منابع، هبت‌الله نیز از فعالیت این بازارها آگاه است، اما به‌دلیل منافع مقام‌های طالبان، در برابر آن‌ها اقدامی نمی‌کند.

براساس یافته‌های این گزارش، مقام‌های طالبان، علاوه بر کشت تریاک در مناطق دورافتاده هلمند، ذخیره‌های قبلی خود را نیز به بازار عرضه می‌کنند. یافته‌های گزارش نشان می‌دهد که فرماندهان محلی و جنگ‌جویان طالبان در ولایت‌های جنوبی، به‌طور گسترده در تجارت و قاچاق مواد مخدر دست دارند. در حال حاضر، قاچاق‌بران بزرگ مواد مخدر، به‌ویژه تریاک، در ولایت‌های جنوبی عمدتاً از اعضای طالبان و مقام‌های محلی این گروه هستند. یافته‌های این گزارش نیز نشان می‌دهد که فرمانده قطعه ویژه هبت‌الله در ذخیره‌سازی تریاک با قاچاق‌بران محلی شریک است.

نیما
هشت صبح