در سال‌های ابتدایی جنگ و قیام علیه قوای شوروی و حکومت دست نشانده‌ شان، ساختار احزاب جهادی در بین شیعه و سنی عموماً و در بین شیعیان خصوصاً آن‌طور که بعدها در کابل صف‌بندی شد بر اساس قوم و حتی مذهب نبود.
در هر حزب و گروه، مجاهدینی از هر قوم و مذهب حضور داشتند. مثلاً اوایل جهاد در شورای اتفاق برخی از شخصیت‌ها و علمای اهل سنت از پشتون و ایماق و غیره حضور داشتند. همان‌طوری که حزب اسلامی حکمتیار بعدها در میان هزاره‌ها پایگاه و جایگاه به دست آورد.

در بقیه‌ی احزاب شیعی هم که بعداً تشکیل شدند قوم و تبار به هیچ عنوان مطرح نبود. از سید و هزاره و قزلباش و خلیلی قندهار و هراتی و تاجیک شیعه در هر حزبی به نسبت جمعیت‌شان حضور داشتند و اصلاً چنین چیزی به ذهن کسی خطور نمی‌کرد که چه کسی از کدام طایفه و ایل و تبار است.
برای نمونه زمانی‌که من در حزب وحدت بودم وقتی خبر اسارت استاد مزاری منتشر شد و هنوز از سرنوشت ایشان خبری در دست نبود، برخی همسایه‌های هزاره‌ی ما که هوادار احزاب دیگر بودند به درب خانه‌ی ما آمده و با طعنه و تمسخر اظهار خوشحالی کرده و گفته بودند رهبرتان فلان شد. یعنی اینطور نبود که سادات همگی هوادار یک حزب و شخص باشند و هزاره‌ها همگی در یک جبهه و گروه بوده و یا قزلباش‌ها در یک سازمان و بلوچ‌ها و تاجیک‌ها و هراتی‌ها هر کدام حزب مخصوص خود را داشته باشند.

این تفکیک‌ها و دو قطبی‌سازی‌ها بعدها از سوی جبهه‌ی مشترک و فاسد چپی‌ها و برخی نصری‌های منحرف با هدف یارگیری و جبهه‌بندی صورت گرفت و به جامعه القا شد. طوری تبلیغ کردند که گویا تمام هزاره‌ها ذاتاً نصری بوده‌اند و در احزاب دیگر حضور و نقشی نداشته‌‌اند و اصلاً هزاره یعنی نصری و نصری یعنی هزاره!
در حالی که در دوران جهاد نصری بودن در میان اکثر مردم هزاره در مناطق مرکزی یک طعنه و یک دشنام بود. کنایه از الچه مذهب و کاهل نماز بودن و... که خب بعدها از نزدیک مشاهده و تجربه شد که دست کم در باره‌ی برخی افراد چندان هم شایعه و دروغ نبوده است.

خلاصه‌ی کلام اینکه امروز از قِبَل همین ترفند شیطانی هر کس، هر اعتراضی به رفتار و افکار عناصر و بزرگان سازمان نصر و چپی‌های تحت حمایت آن‌ها وارد کند در پاسخ بلافاصله می‌گویند به قوم و مردم هزاره توهین کردی! گویا هزاره و نصری یک معنا دارد و فقط در لفظ دو تاست. لذا با پنهان شدن پشت قوم و مردم اجازه‌ی هیچ‌ اعتراض و انتقادی به احدی نمی‌دهند و اینگونه خود را کل مردم جلوه داده و تحت نام مردم و قوم هر شیطنت و جنایت و خیانتی را مرتکب می‌شوند و هر اعتراض و انتقادی را با این اسم رمز، ساکت و سرکوب می‌کنند.

سید عوض هاشمی