تولید نفت عربستان به صفر سقوط کرد؛
ریاض در محاصرهٔ شریان‌های نفتی؛
تحولات اخیر خاورمیانه، عربستان سعودی را با یکی از کم‌سابقه‌ترین بحران‌های انرژی و امنیتی روبرو ساخته است. بر بنیاد گزارش مایک ویتنی، صادرات نفت عربستان در پی گسترش جنگ منطقه‌ای، پیشروی سریع حوثی های یمن و مختل‌شدن مسیرهای حیاتی انتقال نفت، عملاً به صفر رسیده است؛

در شرق، بحران تنگهٔ هرمز مسیر سنتی صادرات نفت سعودی را زیر فشار قرار داده و در غرب، خط لولهٔ استراتژیک شرق–غرب که روزانه میلیون‌ها بشکه نفت را به بندر ینبع انتقال می‌داد، هدف حمله قرار گرفته و فعالیت آن مختل شده است. هم‌زمان، تحولات یمن و افزایش قدرت حوثی‌ها در امتداد دریای سرخ، فشار بر باب‌المندب را نیز افزایش داده است.
به این ترتیب، عربستان از دو سوی شریان‌های حیاتی نفتی؛ هرمز در شرق و باب‌المندب و دریای سرخ در غرب تحت فشار قرار گرفته است.

اما این وضعیت را نمی‌توان صرفاً محصول تحولات چند روز اخیر دانست. از منظر سیاسی، بخشی از بحران کنونی را می‌توان در اشتباهات بزرگ رهبری عربستان سعودی در گزینش سیاست‌های منطقه‌ای طی سال‌های گذشته جست‌وجو کرد؛ از ورود به جنگ فرسایشی یمن و تشدید خصومت‌های منطقه‌ای گرفته تا اتکای گسترده بر حمایت امنیتی ایالات متحده و متحدان غربی.

اکنون که عربستان با فشار بر شریان‌های حیاتی نفتی خود مواجه شده، واکنش آمریکا و متحدان دیرینهٔ ریاض نیز پرسش‌برانگیز است. مقاله مدعی است که عربستان خواستار کمک نظامی شده، اما واشنگتن تاکنون حاضر نشده مستقیماً وارد رویارویی نظامی شود. متحدان دیگر سعودی نیز تقاضای حمایت نظامی ریاض را رد نوده ونتوانسته‌اند راه‌حل فوری برای بیرون‌کشیدن عربستان سعودی از این وضعیت ارائه کنند.

عربستان یی که برای دهه‌ها یکی از مهم‌ترین شریان‌های نفت جهان را به حرکت درآورده و قدرت نفت را به یکی از پایه‌های نفوذ منطقه‌ای و جهانی خود تبدیل کرده بود، اکنون در هوای تغییرات بزرگ منطقه‌ای و ژئوپولیتیکی، خود با آسیب‌پذیری همان شریان‌ها روبرو شده است.
اگر بحران ادامه یابد، مسئله تنها نفت و اقتصاد سعودی نخواهد بود؛ بلکه پرسش بزرگ‌تر دربارهٔ نتیجهٔ سیاست‌های منطقه‌ای ریاض، اعتبار تضمین‌های امنیتی متحدانش و شکل‌گیری موازنهٔ تازه‌ای از قدرت در خاورمیانه مطرح خواهد شد.

برگرفته از مقالهٔ «Saudi Oil Output Drops to Zero» نوشتهٔ مایک ویتنی و تحولات اخیر منطقه.
منبع گلوبال ریسرچ

با حرمت بی پایان
عارف عرفان
لندن،سپتامبر ۲۰۲۶