در ۲۱ می ۲۰۱۶ میلادی، اختر محمدمنصور، رهبر وقت طالبان در پی حمله پهپادی امریکا در منطقه دالبندین بلوچستان پاکستان کشته شد. اما اسناد به‌دست‌ آمده از محل رویداد، پرده از زوایای پنهان زندگی این رهبر کشته‌شده طالبان برداشت؛ زوایایی که تا آن زمان کاملاً پوشیده مانده بود.
به گزارش اینترنشنال، تحقیقاتی که با کشف یک جلد پاسپورت و یک کارت هویت آغاز شد، در نهایت به شهر کراچی، بزرگ‌ترین کلان‌ شهر پاکستان رسید. اسناد برجا مانده از منصور این پرسش را مطرح کرد که آیا «امیرالمؤمنین» طالبان که سال‌ها فرماندهی عملیات‌های مخفیانه را بر عهده داشت، در یک شهر بزرگ صاحب دارایی‌های غیرعلنی نیز بوده است؟

بر اساس تحقیقات اداره بازرسی فدرال پاکستان (FIA)، اختر منصور کارت‌های هویت ثبت‌شده‌ای به نام‌های مستعار «محمد ولی» و «گل محمد» داشته و اسناد معاملات املاک و زمین‌های وی در کراچی به ثبت رسیده بود.
اسناد مرتبط با این پرونده نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۹ میلادی، ارزش دارایی‌های او تنها در شهر کراچی، ۷۷.۷ میلیون کلدار پاکستانی برآورد شده بود.

آغاز تحقیقات از مدارک کشف‌شده؛
اختر محمدمنصور و راننده‌اش در ۲۱ می ۲۰۱۶ در حومه شهرک «احمدوال» بلوچستان به قتل رسیدند. این شهرک در مسیر شاهراه اصلی از کویته (مرکز ایالت بلوچستان) به سمت ایران و در فاصله حدود ۵۰۰ کیلومتری از مرز تفتان موقعیت دارد.

اداره بازرسی فدرال پاکستان، فیا (FIA) تحقیقات خود را بر روی پاسپورت و کارت هویت ملی پاکستانی که به نام «محمد ولی» در محل رویداد یافت شده بود، آغاز کرد تا مشخص شود او چگونه این مدارک را به دست آورده است.
فیا بعدا اعلام کرد که وی این کارت هویت را در سال ۲۰۰۲ در ایالت بلوچستان دریافت کرده بود. پیش از آن، در سال ۱۹۹۹ نیز سند سکونت دائمی (دومیسایل) ولسوالی قلعه‌عبدالله بلوچستان به وی اعطا شده بود که در آن، خود را با نام «محمد ولی» معرفی کرده بود.

در جریان بررسی این پرونده، فیا علیه چند تن از مقامات اداره ملی آمار و ثبت احوال پاکستان (NADRA) اقدام کرد؛ برخی از آنان ظاهراً بازداشت و برخی دیگر از وظایف‌شان برکنار شدند.
سپس مقام‌های پاکستانی اعلام کردند که در ادامه تحقیقات، کارت هویت دیگری متعلق به ملا اختر منصور به نام «گل محمد» نیز کشف شده است.
بر اساس اسناد رسمی پاکستان، در این کارت هویت، نام پدر گل محمد «سید امیر»، سال تولد ۱۹۷۴، آدرس فعلی «پشین، پشتون‌آباد، گوالمندی، کویته» و آدرس دائمی «پشین تالاب، چمن، ولسوالی قلعه‌عبدالله» درج شده بود. این کارت در تاریخ ۲ دسامبر ۲۰۰۲ صادر شده و تاریخ انقضای آن ۳۱ اکتوبر ۲۰۱۴ بوده است.

املاک، حساب‌های بانکی و نقش خسربره؛
اطلاعات فیا نشان می‌دهد در جریان بررسی پرونده هویت‌های مستعار ملا اختر منصور، مشخص شد که وی با استفاده از این کارت‌های هویت، در کراچی به تجارت املاک پرداخته و مالک شش دارایی غیرمنقول بوده است.
بر اساس گزارشی که از سوی فیا درباره کارت‌های هویت مستعار ملا اختر منصور تهیه و به محکمه ضد تروریسم پاکستان ارائه شد، وی به نام‌های «محمد ولی» و «گل محمد» صاحب زمین، آپارتمان و پلاکت‌های زمین در کراچی بوده است. او همچنین با همین نام‌ها در بانک‌های مختلف حساب‌های بانکی داشته است.
اداره بازرسی فدرال پاکستان اعلام کرد افرادی به نام‌های «عمار» و «اختر محمد» در امور املاک و دارایی‌ها با اختر محمد منصور همکاری داشته و تسهیلات لازم را برای وی فراهم می‌کردند. اختر محمد نام خود وی بود و عمار یاسر، خسربره (برادر زن) او و فرزند استاد یاسر، از فرماندهان ارشد و پیشین طالبان بود.

جزئیات شش ملک شناسایی‌شده اختر منصور؛
ملک اول: یک قطعه زمین (پلاک) به نام «گل محمد» در طرح «KDA Scheme 45» منطقه گلشن معمار کراچی.
ملک دوم: یک قطعه زمین دیگر ثبت‌شده به نام «گل محمد» در همان منطقه.
ملک سوم: یک باب اپارتمان ثبت‌شده به نام «گل محمد» در مجتمع «صنوبر هایتس» منطقه گلشن معمار.
ملک چهارم: یک باب اپارتمان در منزل ششم مجتمع «عمار تاور» واقع در سرک شهید ملت کراچی به نام «محمد ولی»
ملک پنجم: یک باب اپارتمان به نام «محمد ولی» در مجتمع «بسیار بسم‌الله تیرس» واقع در منطقه گلزار هجری (Scheme 33) کراچی.
ملک ششم: یک قطعه زمین دیگر خریده‌شده در سرک شهید ملت کراچی.

در این گزارش اضافه شده که ملا اختر منصور امور تجارت املاک را به نام «عمار یاسر» پیش می‌برد.
وی به نام «محمد ولی» در «بانک الفلاح» و به نام «گل محمد» در «بانک الحبیب» حساب داشت و برای این حساب‌های بانکی از نام «آژانس املاک اقرا» استفاده می‌کرد. اما بعداً مشخص شد که این بنگاه معاملاتی هیچ‌گونه ارتباطی با ملا اختر محمد منصور نداشته است.
او همچنین در «آلاید بانک» منطقه‌ی سیستلیت تاونِ کویته، به نام «گل محمد» حساب بانکی داشته و شغل خود را در آنجا «دکاندار» معرفی کرده بود.

ارقام و ارزش املاک خریداری‌شده؛
آپارتمان بسم‌الله تیرس: با مساحت ۸۵۰ متر مربع، به قیمت ۱.۴ میلیون کلدار خریداری شده بود.
آپارتمان عمار تاور: در تاریخ ۱۹ جولای ۲۰۱۱ به قیمت ۳ میلیون و ۶۲۰ هزار کلدار خریداری شده بود.
آپارتمان سرک شهید ملت: در تاریخ ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۴ به قیمت ۱۷.۳ میلیون کلدار خریداری شده بود.
پلاک اول گلشن معمار: با مساحت ۴۴۱.۶۷ متر مربع، در تاریخ ۱ دسامبر ۲۰۰۹ به قیمت ۵.۴ میلیون کلدار خریداری شد، اما در اسناد تنها ۴۸۶ هزار و ۵۰۰ کلدار ثبت شده بود.
پلاک دوم گلشن معمار: با مساحت ۲۰۰ متر مربع، در ۲۹ نوامبر ۲۰۰۷ به قیمت ۴.۷ میلیون کلدار خریداری شده بود.
آپارتمان صنوبر هایتس: در نوامبر ۲۰۰۸ به قیمت ۱.۵ میلیون کلدار خریده شده بود.
این دارایی‌ها متعاقباً در ماه نوامبر سال ۲۰۱۶ توسط مقامات حکومتی پاکستان به دولت واگذار شدند.

در تاریخ ۲۵ جولای ۲۰۱۹، اداره بازرسی فدرال پاکستان پرونده‌ای را علیه ملا اختر منصور (با نام‌های مستعار «محمد ولی» و «گل محمد») و همکارانش عمار و اختر محمد ثبت کرد.
این پرونده بر اساس ماده H-11 قانون ضد تروریسم سال ۱۹۹۷ پاکستان که مربوط به جمع‌آوری پول و پول‌شویی است، تنظیم شد. همچنین مواد ۴۲۰ (کلاهبرداری و سوءنیت برای کسب مال)، ۴۶۸ (جعل به قصد تقلب) و ۴۷۱ (استفاده از اسناد مجعول به عنوان سند اصلی) از قانون جزای پاکستان نیز در این قضیه اعمال گردید.

«لیست خاکستری» FATF و پرونده املاک منصور؛
اعلام ثبت پرونده دارایی‌ها و معاملات مالی ملا اختر منصور و شرکایش توسط فیا در زمانی رخ داد که اسلام‌آباد تحت فشارهای شدید بین‌المللی قرار داشت. پاکستان در آن مقطع زیر ذره‌بین «گروه ویژه اقدام مالی» (FATF) و سایر نهادهای بین‌المللی بود و تلاش می‌کرد اقدامات خود را در مبارزه با تامین مالی تروریسم و پول‌شویی به اثبات برساند.
از همین رو، برخی از تحلیل‌گران بر این باور بودند که تحقیقات درباره دارایی‌های ملا اختر منصور بخشی از تلاش‌ها برای کاهش نگرانی‌های بین‌المللی و اثبات تعهدات پاکستان بوده است.

با این حال، پرسش اصلی این بود که چرا چنین تحقیقاتی چند سال پس از کشته شدن ملا اختر منصور صورت گرفت؟ پیش از آن نیز بحث‌های مربوط به حضور، سفرها و فعالیت‌های او در پاکستان مطرح بود. در آن زمان، برخی آگاهان انتقاد می‌کردند که رهبران طالبان سال‌های طولانی در پاکستان حضور دارند، اما اسلام‌آباد حضور آنان را رسماً انکار کرده یا کم‌اهمیت جلوه می‌دهد.
در سال‌هایی که این پرونده اعلام شد، گروه ویژه اقدام مالی در یکی از نشست‌های خود از پاکستان خواسته بود تا در مورد پیشرفت‌ها در زمینه مبارزه با پول‌شویی، جلوگیری از تامین مالی تروریسم و پرونده‌های مرتبط اطلاعات ارائه کند.

گروه اقدام مالی ویژه در گزارشی در سال ۲۰۱۴ در رابطه با منابع مالی طالبان گفته بود که یک شبکه جرمی به رهبری «حاجی فاتح اسحاق‌زی» در ولایت هلمند، کمک‌های مالی و غیرنقدی به طالبان ارائه می‌کند که بخش اعظم این کمک‌ها از طریق اختر محمد منصور و آغا جان علیزاده صورت می‌گیرد.
پاکستان در آن سال‌ها دو محکمه ویژه ضد تروریسم را در ایالت سند به پرونده‌های تامین مالی تروریسم اختصاص داد تا به این قضایا با سرعت رسیدگی شود.

سرانجام در ۲۱ اکتوبر ۲۰۲۲، گروه ویژه اقدام مالی اعلام کرد که پاکستان از «لیست خاکستری» این نهاد خارج شده است. این سازمان اعلام کرد: «پاکستان در سیستم مبارزه با پول‌شویی و تمویل تروریسم پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است.»
این نهاد همچنین افزود که پاکستان علاوه بر تقویت سیستم خود، «کاستی‌های تخنیکی را که در ارزیابی‌های جون ۲۰۱۸ و ۲۰۲۱ مشخص شده بود، رفع کرده است.»
به باور تحلیل‌گران، اگرچه گروه ویژه اقدام مالی به صورت رسمی پرونده دارایی‌های ملا اختر منصور را به شرط خروج پاکستان از لیست خاکستری مرتبط نساخت، اما ضبط املاک وی و پیگیری پرونده‌های تمویل تروریسم، بخشی از روند گسترده‌ای بود که اسلام‌آباد به عنوان اقدامات خود برای برآورده کردن معیارهای مالی بین‌المللی ارائه می‌کرد.

حراج عمومی دارایی‌ها و صدور حکم بازداشت؛
محکمه دوم ضد تروریسم کراچی در تاریخ ۱۶ فبروری ۲۰۲۰ با نشر آگهی در روزنامه‌ها، فراخوان حراج عمومی دارایی‌های اختر منصور را اعلام کرد. بر اساس این حراج، ارزش کل شش ملک منصور در آن زمان ۷۷.۷ میلیون کلدار برآورد شده بود. در آن مقطع، ارزش یک دالر امریکا حدود ۱۵۴ کلدار پاکستانی بود که بر این اساس، ۷۷.۷ میلیون کلدار معادل حدود ۵۰۴ هزار و ۵۴۵ دالر امریکا می‌شد.
این دارایی‌ها در تاریخ ۱۸ اگست ۲۰۲۰ به فروش رسیدند.
همچنین در ۹ مارچ ۲۰۲۱، محکمه دوم ضد تروریسم کراچی در پرونده مربوط به اختر منصور و دیگران، امر دائمی و بازداشت بدون قید ضمانت را برای عمار یاسر و اختر محمد صادر کرد. این پرونده همچنان در این محکمه باز باقی مانده است.

موضع طالبان: «منصور فرصتی برای تجارت املاک نداشت»
طالبان ادعاهای اداره بازرسی فدرال پاکستان را رد کردند. در جولای ۲۰۱۹، طالبان اعلام کردند که منصور فرصتی برای تجارت املاک نداشت و هرگز در چنین معاملاتی درگیر نبوده است. طالبان این گزارش‌ها را بی‌اساس خوانده و گفتند که طرح چنین ادعاهایی درباره رهبران‌شان نمی‌تواند به شخصیت منصور آسیبی وارد کند.
طالبان در اعلامیه خود افزودند: «ما هدف از نشر چنین گزارش‌هایی را نمی‌دانیم، اما با اطمینان می‌توانیم بگوییم که این‌گونه گزارش‌های ضعیف و بی‌اساس در مورد رهبران طالبان، نه به نفع کسی است و نه می‌تواند به شخصیت منصور آسیبی برساند.»

سرانجام پرونده و ضبط اموال به نفع دولت؛
دستگاه‌های حکومتی پاکستان در مارچ ۲۰۲۱ پایان پرونده دارایی‌های ملا اختر منصور را اعلام کردند.
دارایی‌هایی که با هویت‌های جعلی در پاکستان به دست آمده بود و ارزش آن حدود ۴۰.۵ میلیون کلدار برآورد می‌شد، به خزانه دولتی تحویل داده شد.
پنج ملک ملا اختر منصور در کراچی که ارزش آن‌ها حدود ۳۲ میلیون کلدار برآورد شده بود، توسط محکمه به مبلغ ۴۴ میلیون و ۶۶۵ هزار کلدار به حراج گذاشته و فروخته شد.
علاوه بر این، ملا اختر منصور از یک شرکت بیمه، بیمه عمر خریده بود که آن شرکت بعداً مبلغ ۳۴۷ هزار کلدار را به محکمه تسلیم کرد.
پول‌های نقد موجود در حساب‌های بانکی منصور نیز که بین ۲ تا ۲.۵ میلیون کلدار تخمین زده می‌شد، ضبط و به خزانه دولت منتقل شد.
قاضی محکمه، عمار و اختر محمد را که همچنان متواری بودند، به عنوان «مجرمان فراری» اعلام کرد و دستور دائمی بدون ضمانت را برای بازداشت آنان صادر نمود.
عمار یاسر بعداً به قطر رفت و به عنوان عضو سیاسی دفتر دوحه تعیین شد.

کد (9)