بن‌بست انزوا؛
آیا «تاجر» در تله استراتژیک خود گرفتار شده است؟
سیاست خارجی، میدان معامله‌های لحظه‌ای نیست؛ عرصه‌ی ائتلاف‌های پایدار و پیش‌بینی‌پذیری است. آنچه امروز در رفتار دونالد ترامپ می‌بینیم، نه مانور هوشمندانه، بلکه نشانه‌ای آشکار از بحران دکترین «اول آمریکا» در مواجهه با واقعیت‌های سخت ژیوپلیتیک است.
۱. توهم بی‌نیازی؛ مغالطه نفت در برابر امنیت
ترامپ در واکنش به عدم تمایل چین، جاپان، آلمان و دیگران برای اعزام ناو به تنگه هرمز، تأکید کرد آمریکا نفت کافی دارد و دیگران باید امنیت آبراه را تأمین کنند. این ادعا مغالطه‌ای بزرگ است: حتی بدون مصرف مستقیم نفت خلیج فارس، انسداد هرمز قیمت جهانی را به شدت بالا می‌برد و تورم حاصل، اقتصاد آمریکا را از درون متزلزل می‌کند.

۲. ناتو و قمار روی اعتبار
تهدید اخیر ترامپ علیه ناتو مبنی بر «آینده بسیار بد» در صورت عدم همکاری، ضربه‌ای جدی به اعتماد transatlantic زده است. ناتو بر دفاع جمعی بنا شده، نه تأمین هزینه‌های یک‌جانبه‌ی واشینگتن در جنگی که خود آغازگر آن بوده.

۳. تله‌ی خودساخته؛ انزوای مرد مقتدر
ترامپ با سال‌ها تحقیر متحدان و خروج از پیمان‌ها، اعتبار آمریکا را هزینه کرد. حالا در لحظه سرنوشت‌ساز، تنهاست: نه می‌تواند عقب‌نشینی کند (به‌خاطر پایگاه رأی داخلی)، نه می‌تواند به تنهایی پیشروی کند (به‌خاطر هزینه‌های سرسام‌آور جنگ تمام‌عیار در خلیج فارس).

نتیجه‌گیری
ترامپ گمان می‌برد جهان را مانند بنگاه املاک می‌توان با تهدید اداره کرد. اما کشورها دیگر حاضر نیستند امنیت خود را قربانی توهمات یک نفر کنند. او اکنون میان صخره‌ی «جنگ پرهزینه» و کنده‌ی «عقب‌نشینی تحقیرآمیز» گیر کرده است. این همان تله‌ی خودساخته است؛ جایی که تاکتیک‌های یک تاجر، در برابر شطرنج پیچیده‌ی سیاست بین‌الملل، کیش و مات شده است.

عارف رحمانی