روابط دوستی متقابل بین ملت های افغانستان و ترکیه، تاریخ کهن دارد.

پیوند های فرهنگی، دینی حتی خویشاوندی بین ملت های ترکتبار و سایر ملل برادر افغانستان و منطقه تا به این روز ادامه یافته در آینده نیز رو به تکامل است. اگرچه از گذشته ها ترکتباران جهان منجمله اوزبکان افغانستانی از نظر فرهنگی, زبانی تا ایجاد دولت واحد منطقوی پیوند روابط اجدادی داشته اند اما روابط مستند فرهنگی مردمان افغانستان از مهاجرت خانوادگی علامه مولانا جلال الدین محمد بلخی شاعر و نویسنده معروف افغانستان به شهر قونیه ترکیه بالغ بر 800 سال قبل از امروزبوده آثار علمی مولانا جلال الدین رومی در شهر قونیه ترکیه فرهنگ مشترک افغان، ترک است. این روابط با امضای نخستین معاهده دوستی دراول مارچ سال1921 میلادی در مسکو به دنبال آن امضای پیمان دوستی دراز مدت از جانب مصطفی کمال اتاترک و جانب افغانستانی در ماه می سال 1928 میلادی تکامل بیشتری یافت.

همان طوری که در زمان غازی زمان امان الله خان دختران به منظور کسب علم و دانش در رشته های طب و نرسینگ به ترکیه فرستاده شدند. ملکه ثریا خانم امان الله خان پس از تحصیل از ترکیه برگشته جریده ارشاد النسوان را به نشر رساند. تمدن و اندیشه های ترقی خواهانه در نهضت امانی از جانب تحصیل کرده های ترکیه رشد و انکشاف یافت تا اینکه به تاریخ 26 میزان سال 1393 مطابق 2014 میلادی روابط سیاسی کشور از جانب محترم داکتر محمد اشرف غنی و جناب رجب طیب اردوغان روسای جمهور دولتین به سطح پیمان استراتژیک ارتقاع یافت.

ترکیه درپیوند دوستی افغان، ترک مانند گذشته علاوه بر کمک های مالی در بخش بازسازی, در زمینه تحصیل و پذیرش بورسیه دانشجویان افغانستان در ایجاد دانشگاه طبی, دانشگاه کابل, فاکولته علوم سیاسی, دانشگاه تحت عنوان مولانا در کابل, یک مدرسه تحت عنوان( پدر مولانا )در بلخ ولیسه های افغان ترک در کابل, شبرغان, بلخ , جلال اباد و دیگر شهرهای افغانستان نقش اساسی را ایفا کرده است.

بخاطر ثبت جاودانگی رابطه دوستی بین طرفین یک جاده در انقره بنام جاده کابل و یک جاده در کابل بنام جاده انقره نام گذاری شده است. ازینکه ترکیه در طول تاریخ دوست بی جنجال افغانستان بوده, با گذشت 94 سال از روابط دوستانه بین افغانستان و ترکیه, هیچگاه کدام جنگ و تیره گی روابط رخ نداده این روابط تنها در زمان حکومت طالبان افغانستان به کندی گرایید اما سر از تحول جدید دموکراتیک, دوستی بین طرفین در حال تکامل است.

این مقاله مختصر خود را به مناسبت یاد بود از نود و چهارمین سالگرد افغان-ترک نگاشتم. نظر خوانندگان محترم بر معلومات ما خواهند افزود.


یلدا سادات
_

>>>   تشکرازنویسنده محترم! تشویق و قدردانی ازکارکرددوست موجب افزایش دوستاست. شمادرافزایش دوستان کشورتان علمیت تانرابامردم تان شریک ساخته تشکرازخدمت تان!
وطندار

>>>   قابل قبول نیست ۸۰۰ سال پیش افغانستانی وجود نداشت که مولانا شاعر افغانستانی باشد لطفا با مطالعه تاریخ و به دور از تعصب قومیتی مطالب را ذکر کنید

>>>   لطفا حقیقت را بیان کنید آنگاه افغان ها در بلخ کجابود بلخ تاجیک و خود از خراسان بزرگ بود

>>>   کشور جعلی ترکیه(قدمت 80سال)با سابقه درخشان نسل کشی کردها و ارامنه ها واشوری ها است دوستی با این کشور یعنی پاکستان دیگر
روشنفکر

>>>   ترکیه ... است به ای سریال های مبتذل آنها نگاه کنیدکه همه کودکان .... می باشند

>>>   نسل کشی ارامنه، علوی ها، کردها، ترک های ایران و حالا هم عراق و سوریه از افتخارات بزرگ ترکیه است که نصیب کمتر کشوری می شود!!!

>>>   به توجه دیدگاه دوم تاپنجم !
صاحب نظردومی چه فکرمیکنند ؟ قبادیان بلخ ازافغانستان است یاازبیگانه ؟ تاریخ مردم ماازاسم افغانستان شروع است یا گذشته هم دارد؟ مردمان ماتاریخ هزاران ساله داردمگرتاریخ فقط تاریخ مجاهدین حزب جمعتی نیست . دیدگاه دوم توجه داشته باشددرتاریخ کهن افغانستان کنونی شایدنقشه جغرافیایی به نفع یا به ضررساکنین محل انجامیده باشد اما آثارتاریخی تمام دوره شامل آثارخودهمین مردم افغانستان کنونی است . اینکه کسی این خاک را گرفت یا ماخاک دیگری را گرفتیم مردم برحیات تاریخ برحیات بود .دیدگاه چهارم باید مدنظرفرمایندکه تحفه مجاهدین حزب جمعیت حاتمتایی نیست تجددفرهنگ است . حال فرهنگ ترکیه درفلم ها تبلوریافته مگرپنجاه و چندتلویزیون دیگرفلم ها و نمایشات فرهنگ ترکیه را دارند یا دیگران هم پس آنها چه میکنند ؟حال سیاست گلوبالیسم درافغانستان جریان دارداگرافغانستان بمصرف خودتلویزیون ایجادکند فرهنگ سچه افغانی به نشرخواهدرسید تاآنوقت همانطوریکه ازترکیه هست دیگران هم هست . دیگاه سوم و چهارم تاریخ ترکیه باامپراطوری عثمانی آغاذوپایان نیافته بیشترازماتاریخ کهن داردپاکستان ازبدوپیدایش چندساله خودباافغانستان منازعه داشته درسرحدماست اما ترکیه جنگی بامانداشته سرحدی هم باماندارد. اگرازموجودیت ترکتبارافغانی تشویش دارید مگرترکیه کمک بیشترخودرادرمیدان وردک انجام داده یعنی دوستی بامردم افغانستان را درنظردارد. اگرنسل کشی ارامنه را اتهام دارید -در آن زمان قویترین و منظم ترین لشکرهای عثمانی در منطقه شرق آناتولی بود و ارامنه به انگلیسی ها در مورد تخریب راه آهن بغداد و تضعیف قوای عثمانی در آن منطقه پیشنهاداتی ارائه کرده بودندمگردر شرایطی که ارامنه به عثمانی خیانت کرده و قصد ضربه زدن به قوای آن را داشتند،امپراطوری عثمانی فقط آن ها را به منطقه دیگری فرستاد و حتی تغذیه بسیاری از آنان را نیز تا مدتی تامین کرد. اما مسله علوی یاقزلباش های ترکیه تفاوت دیدمذهبی است که همچوتفاوت مذهبی درکل جهان وجودداردبرعلاوه درترکیه دموکراسی حکمفرماست سنن و مذاهب همه مورداحترام قراردارد . حزب دموکرات سکتاریستی کردهای ترکیه قصدجدایی ازخاک ترکیه را دارددرحالیکه حاکمیت ترکیه واحداست و دموکراسی هم فضای بازدارد. البته که مردم ترکیه نمیخواهدیک قطعه خاک خودرا ازدست دهد . اخیراآقای اوجالان امرآتش بس داده شایدمسله شان مسالمت آمیز حل شود .اگرترک های ایران خودرا همزبان ترکیه بداندعیبی نداردهمین اکنون فارسی زبان افغانستان خودرا همزبان ایرانیان و تاجیکان میداندچه عیب . اگرکردهای سوریه ,ایران , عراق تاترکیه خیال تشکیل دولت کردی داشته باشند همه این کشورهارادخیل جنگ میسازد چون هیچ یکی نمیخواهد خاک خودراازدست دهد .ازینکه قلم به دستان دیدگاه سوم و پنجم توجه بیشتربه ترکیه دارندشاید بوی ضدترکتباری باشد. من به صفت یک فرد بیطرف بمردم خودمیاندیشم تادرشرایط ناگوارفعلی درقطارسایرکشورهای ذیدخل دوستانی همچوترکیه رانیز باخودداشته باشیم داشته آید بکار . تینگداش

>>>   جناب تینگداش بهتر است بدانید آذری های ایران بیش از همه غیرت ملی و تعصب بر روی نام ایران دارند. و همچنین به شدت از مذهب حقه شیعه دفاع میکنند و به هیچ وجه با ترکیه میانه خوبی ندارند از قبل هم همین ترکان صفوی بودن که در ایران با حکومت عثمانی جنگیدند و اجازه ندادند به حریم مقدس ایران نزدیک شوند و در جنگ با عثمانی شهید دادند. همین مردم دلاور آذربایجان بودند که در مقابل روس ها هشت سال مقاومت کردند هر چند شکست خوردیم و قفقاز و آذربایجان شمالی را از دست دادیم ولی خواب شوم پطر کبیر روس در رویای رسیدن به خلیج فارس تعبیر نشد. همچنین در جنبش تحریم تنباکو ، مشروطه و انقلاب اسلامی نیز آذری ها نقش محوری داشتند. ستارخان ، سردار مقاومت آذربایجان و جنبش مشروطیت میگوید : من هیچ وقت گریه نمیکردم چون اگر اشک می ریختم آذربایجان شکست می خورد و اگر آذربایجان شکست می خورد ایران زمین می خورد...اما در جریان مشروطه دو بار آن هم در یک روز اشک ریختم. حدود 9 ماه بود تحت فشار بودیم ,بدون غذا.بدون لباس.از قرارگاه آمدم بیرون...چشمم به زنی افتاد با بچه ای در بغلش.. دیدم که بچه از بغل مادرش پایین آمد. چهار دست وپا رفت به طرف بوته علف.علف را از ریشه درآورد و از شدت گرسنگی شروع کرد خاک ریشه ها را خوردن... با خود گفتم الآن مادر آن بچه به من فحش می دهد و می گوید لعنت به ستارخان که ما را به این روز انداخته است. اما... مادر کودک آمد بچه اش را بغل کرد و گفت : عیبی ندارد فرزندم. "خاک می خوریم اما خاک نمی دهیم" آنجا بود که اشکم در آمد.

>>>   تینگداش جان همه مردم ترک یک طرف غیرت آذری یک طرف ما خاک وطن به احدی نمیدهیم میخواهد ترکیه... باشد یا هر کشور دیگر آذربایجان شمالی هم خود در معاهده ننگین ترکمنچای و گلستان از ایران جدا شده و باید به ایران مسترد شود ...

>>>   روزبه سرماطوری آمده که انگلیس رابخاطربرگشت به افغانستان مدال میدهیم امریکامردم افغانستان ... زجردادمصلحت میگیریم پس درین روزبدراازبین بدترین انتخاب داریم. تشکرازنظراخیر.
قرداش

>>>   خواهر عزیز شما خیلی معلومات خوبی دادید.تشکر

مهلت ارسال نظر برای این مطلب تمام شده است