| آنچه امروزه طالبان را به «شیرخانه» تبدیل کرده و به اصطلاح عامیانه خود را سر مردم بیسلاح و بیدفاع «ایلا» میدهند، نبود یک نیروی منسجم در میدان است | ||||
| تاریخ انتشار: ۱۳:۳۲ ۱۴۰۵/۸/۲۵ | کد خبر: 201318 | منبع: |
پرینت
|
|
طالبان در آبان ۱۳۸۰ به سادگی شکست خوردند. درست است که حملات امریکا نقش به سزا داشت و این گروه نتوانست چند صباحی در برابر حملات امریکا مقاومت کند، اما عوامل و دلایل داخلی را نیز نباید نادیده گرفت.
الان اگر یک نیروی نظامی منسجم با کمیت ۲۰ هزار نفر در برابر طالبان وجود داشته باشد، این گروه از پس آن بر نخواهد آمد. آنچه امروزه طالبان را به «شیرخانه» تبدیل کرده و به اصطلاح عامیانه خود را سر مردم بیسلاح و بیدفاع «ایلا» میدهند، نبود یک نیروی منسجم در میدان است.
گرچه برای طالبان دوم سلاحهای پیشرفته و گرانقیمت امریکایی بجا مانده اما داشتن این سلاحها تضمین کننده بقای این گروه در قدرت نیست، همانگونه که بقای جمهوریت را این سلاحها تضمین نکرد.
از هر زاویه که به عوامل دوام طالبان دوم در قدرت نگاه شود، نبود یک نیروی منسجم نظامی با انگیزه و اراده قوی جنگی، بیش از سایر دلایل برجستگی خود را نشان میدهد.
نقش مردم هم قابل تامل است. ترس مردم از طالبان معقولیت خود را دارد اما ترس مداوم نمیتواند منطق اولیه ترس را توجیه کند. نسل امروز با روحیه و تفکر مدنیتگرایانه تربیت شده و روحیه ترس و گریز از جنگ در چنین تفکری مذموم شمرده نمیشود. گریز و دوری از جنگ، حتا به قیمت مردن دستهجمعی در گرمی و سردی مسیر مهاجرت و تحمل سختترین نوع گرسنگی در خانه، بر جنگ و قیام علیه رژیم حاکم، هوشیارانهتر دانسته میشود. به تعبیر دیگر، گوسفند شدگی مردم، ترس از گرگان را نهادینه ساخته است. اگر مردم گرگ شدن را ضرورت زمان بدانند، گرگان حاکم راه فرار خواهند سنجید.
طالبان از استخبارات و رسانه اجتماعی بیشترین استفاده را در ایجاد ترس میکنند. اشتغال به رسانه اجتماعی هم روحیه مبارزه را میشکند، هم فرد را در معرض تهدید استخبارتی قرار میدهد. وقتی گوشی را بردارید برای استفاده از شبکه اجتماعی، اولین چیزی که به ذهن تان میرسد، ترس است. با خود میگویید که اگر خلاف میل گروه حاکم چیزی بنویسم، کشته یا زندانی خواهم شد. اینجا گوشی تلفن یادآور ترس و سلطه روانی گروه حاکم است. از سوی دیگر، وقتی کاربر رسانه اجتماعی میبیند که در صفحات اجتماعی متنهای زیادی در نقد و ذم حاکمان نوشته شده، احساس میکند که مبارزه جریان دارد و دیگران بجای او برای برچیدن بساط شر حاکم کمر بستهاند. این احساس، او را در جایگاه شریک مبارزه مینشاند یا به اصطلاح به او امید کاذب خلق میکند. البته این به معنای دروغین خواندن مبارزه جاری علیه طالبان نیست اما تاثیر روانی آن در کاهش بخار ستیزهجویی قابل ملاحظه است. چه بسا بسیاریها فکر کنند که با لایک یک نوشته ضد طالبان شجاعت بینظیری به خرچ دادهاند!
عامل شناخته شده دیگر، استفاده از دین و معتقدات مذهبی مردم است. مردمی که با دست خالی در برابر بزرگترین ارتش جهان میجنگیدند، الان در برابر طالبانی که هیچ ساختار نظامی کارآمدی برای جنگ علیه مردم ندارند، سکوت اختیار کرده و تفنگهای امریکایی را گور کرده و ریش دراز گذاشتهاند و فکر میکنند، زمان زمان دینورزی است و علیه حاکمان«متدین» نباید جنگید. البته از مردمی که فکر میکنند، جنگ فقط برای دین و خدا مجاز است و لاغیر، اتخاذ چنین رویکردی بعید نیست. طالبان نیز فابریکه های (مدارس دینی) دیندارسازی ملت به سبک خود شان را فعال کردهاند.
اما باید گفت که دوام سلطه طالبان حتا برای خود طالبان در درازمدت ویرانگر است. گفته میشود که دختران طالبان در مکتبهای مخفی که توسط خارجیها تمویل میشود، درس میخوانند. این بدان معناست که حتا خود طالبان به آینده نظم ایجاد کرده خود شان باور ندارند. به حتم میتوان گفت که عقلای تالب آینده را در نبود طالبان محاسبه میکنند و به خوبی میدانند که نظم تالبی نمیتواند نظم آخر زمانی باشد.
اما واگذاری به تقدیر راه چاره نیست. نمیتوان با گفتن اینکه طالبان رفتنی هستند، دل خوش کرد. جامعه باید توان بازیابی خود را تقویت کند. نیروهایی که به آینده آزاد و کشور آباد و مرفه باور دارند، باید برای کنار زدن طالبان از قدرت بسیج شوند.
نورالله ولیزاده