شماری از باشندگان کابل از آزارواذیت زنان از سوی افراد وابسته به استخبارات طالبان و محتسبان امر به معروف این گروه شکایت دارند. آنان می‌گویند که ادامه این برخوردها و محدودیت‌ها در پنج سال گذشته، سبب خانه‌نشین‌شدن شمار زیادی از دختران شده و به باور آنان، بخشی از سیاست طالبان برای حذف تدریجی و هدفمند زنان از جامعه است. این باشندگان همچنان می‌گویند که بازپرسی و برخورد با زنان از سوی افراد طالبان با لباس شخصی، زمینه سوءاستفاده‌های شخصی و اعمال سلیقه‌های فردی را فراهم کرده است. به گفته آنان، چنین برخوردهایی نه‌تنها آزادی و امنیت زنان را با تهدید روبه‌رو ساخته، بلکه ترس و نگرانی گسترده‌ای را در میان شهروندان، به‌ویژه زنان و دختران، به‌وجود آورده است.

زینب (مستعار)، باشنده کابل، از افزایش آزارواذیت افراد وابسته به استخبارات طالبان و محتسبان اداره امر به معروف این گروه شکایت دارد. به گفته او، این افراد هر روز زندگی را برای مردم دشوارتر می‌سازند و در بسیاری از امور شخصی شهروندان، به‌ویژه زنان، دخالت می‌کنند.
این باشنده کابل می‌گوید: «خانه ما در کوتل است و محل کارم در کوته‌سنگی. هر روز به دفتر می‌روم و از آن‌جایی که زنان دیگری در تکسی حضور ندارند، مجبور می‌شوم در چوکی پیش‌روی موتر بنشینم. محتسبان امر به معروف و نهی از منکر یا افراد وابسته به استخبارات طالبان گاهی موتر را متوقف می‌کنند و هم از من و هم از راننده بازپرسی می‌کنند؛ به‌ویژه اگر راننده جوان باشد.»
زینب می‌گوید: «بارها اتفاق افتاده که موتر حامل من را متوقف کرده‌اند؛ اما بدترین مورد چندی پیش در منطقه دهن‌باغ رخ داد. افراد طالبان موتر را متوقف کردند، راننده را از موتر پایین کردند و به من دستور دادند که از موتر پیاده نشوم. دو نفر بودند که راننده را در بیرون از موتر مورد پرسش قرار دادند و هم‌زمان دست‌کم شش بار از من پرسیدند که آیا با راننده رابطه دارم یا نه. با وجود این‌که هر بار پاسخ منفی می‌دادم، باز هم پرسش‌های‌شان را تکرار می‌کردند و تهدید می‌کردند که ما را به حوزه می‌برند و ممکن است شلاق بزنند. من از این موضوع نگران بودم که اگر خانواده‌ام از این قضیه باخبر شوند، ممکن است آبرویم در میان اقوام خدشه‌دار شود. در نهایت، تلفن‌های همراه من و راننده را گرفتند و بررسی کردند. پس از آن‌که چیزی پیدا نکردند، اجازه دادند به راهمان ادامه بدهیم. از آن روز به بعد، با دلهره و نگرانی به وظیفه می‌روم. هرچندگاهی با چنین بازپرسی‌هایی روبه‌رو می‌شوم و اکنون تصمیم دارم دیگر به وظیفه نروم.»

رویا (مستعار)، باشنده دیگر کابل، می‌گوید که او نیز همراه با دوستش از سوی افراد طالبان مورد آزارواذیت قرار گرفته است. او ابراز نگرانی می‌کند که ادامه این وضعیت در پنج سال گذشته، شمار زیادی از دختران را خانه‌نشین کرده و به باور او، یکی از ابزارهای طالبان برای حذف هدفمند زنان از جامعه است.
این باشنده کابل می‌گوید: «از شهرنو، همراه با دوستم از محل کار به سمت خانه در خیرخانه می‌رفتیم. در یک موتر مسافربری بودیم که دو فرد طالبان سوار بر موتورسایکل، موتر را متوقف کردند و از راننده پرسیدند که کجا می‌رود و این دخترها چه کسانی هستند. راننده پاسخ داد که من راننده هستم و این‌ها مسافرانم هستند؛ اما آن‌ها نپذیرفتند. یکی از این افراد با شدت به صورت راننده سیلی زد و گفت: دخترها را به کجا می‌بری و با کدام‌یک از آن‌ها رابطه داری؟ راننده و ما بارها توضیح دادیم که هیچ رابطه‌ای با او نداریم و او فقط راننده‌ای است که ما را به خانه می‌رساند. سپس به ما گفتند که از موتر پیاده شویم و به راننده گفتند که او را با خود می‌برند. آن‌ها راننده را با خود بردند و ما تا‌ کنون از سرنوشت او اطلاعی نداریم.»
رویا می‌گوید: «طالبان با این سخت‌گیری‌ها می‌خواهند بیش از پیش زنان را از جامعه حذف کنند. شمار محدودی از زنان هنوز هم با وجود شرایط بسیار دشوار در جامعه حضور دارند و به فعالیت و کار ادامه می‌دهند؛ طالبان می‌خواهند با ترساندن و دلسرد کردن این زنان، آنان را نیز از ادامه فعالیت بازدارند.»

احمد (مستعار)، باشنده کابل، می‌گوید چندی پیش برادرش هنگام رفتن به محل کار، همراه با یکی از همکارانش از سوی طالبان بازداشت شده است. به گفته او، طالبان بر وجود رابطه نامشروع میان برادرش و همکارش اصرار داشتند؛ اما در نهایت، پس از پرداخت پول، سپردن ضمانت و تعهد، هر دو آزاد شدند.
این باشنده کابل می‌گوید: «برادرم به سمت دفتر می‌رفت که یکی از همکارانش را در کنار سرک پیاده دیده. او را سوار موتر کرده تا به دفتر برساند؛ اما طالبان موتر آن‌ها را متوقف کردند و هر دو را با خود به حوزه بردند. آن دختر از صبح تا شام در حوزه نگه‌داری شد و پس از ضمانت و تعهد پدرش آزاد گردید؛ اما برادرم سه شبانه‌روز در بازداشت طالبان بود. طالبان به او می‌گفتند که با این دختر رابطه دارد و باید با او نکاح کند. برادرم برای‌شان توضیح داده بود که متاهل است و این دختر تنها همکارش است و قصد داشته او را تا دفتر برساند. در نهایت، پس از پرداخت پول، توانستیم برادرم را آزاد کنیم.»

خدیجه (مستعار) می‌گوید ادامه توقف و بازپرسی زنان از سوی افراد طالبان با لباس شخصی، زمینه سوءاستفاده‌های شخصی را فراهم می‌سازد. به گفته او، این وضعیت سبب ایجاد ترس و نگرانی در میان مردم شده است.
این باشنده کابل می‌گوید: «این‌که افراد طالبان با لباس شخصی و به نام استخبارات، دختران را متوقف و مورد بازپرسی قرار می‌دهند، ممکن است زمینه سوءاستفاده افرادی را فراهم کند که با دیگران دشمنی شخصی دارند. همچنان ممکن است افرادی که از سوی دختران جواب رد شنیده‌اند، از این وضعیت برای بدنام ساختن آنان استفاده کنند. ادامه چنین برخوردهایی ترس و نگرانی را در میان مردم افزایش داده است.»

در همین حال، تواب (مستعار)، یکی از رانندگان تکسی در کابل، می‌گوید که به‌دلیل انتقال زنان مسافر، روزانه چندین بار از سوی افراد طالبان متوقف و مورد بازپرسی قرار می‌گیرد.
او می‌گوید: «دیگر این وضعیت برایم عادی شده است؛ چون تقریباً هر روز چندین بار اتفاق می‌افتد که افراد طالبان هنگام دیدن زنان در موتر، من را متوقف می‌کنند و مورد پرسش‌وپاسخ قرار می‌دهند. آنان اصلاً به آبرو و حیثیت مردم توجه ندارند. از یک‌سو با دشواری‌های زندگی و مشکلات اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کنیم و از سوی دیگر، این فشارها و بازپرسی‌های روزانه خسته‌مان کرده است.»

این در حالی است که سازمان عفو بین‌الملل در استرالیا با راه‌اندازی کارزاری با عنوان «عدالت برای زنان و دختران در افغانستان»، وضعیت زنان را در این کشور یکی از شدیدترین بحران‌های حقوق زنان در جهان خوانده است. به گفته این نهاد، پنج سال پس از سلطه دوباره طالبان، افغانستان همچنان یکی از شدیدترین بحران‌های حقوق زنان در جهان به شمار می‌رود.
عفو بین‌الملل تاکید کرده بود که موارد نقض حقوق زنان در افغانستان حوادث پراکنده یا اتفاقی نیست، بلکه سیاست‌های عامدانه و نهادینه شده‌ای است که با هدف حذف زنان و دختران از تمامی عرصه‌های جامعه طراحی شده است.

آدرینا بهزاد
هشت صبح