وزارت تحصیلات عالی طالبان در تازه‌ترین اقدام، دستور حذف رشته‌های حقوق و علوم سیاسی از دانشگاه‌های خصوصی را صادر کرده است.
به گزارش شفقنا، اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که این تصمیم در شورای رهبری وزارت تحصیلات عالی طالبان گرفته شده است.
این شورا دلیل حذف رشته‌های حقوق و علوم سیاسی را پایین‌بودن شمار دانشجویان در دانشکده‌های حقوق، علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه‌های خصوصی و محدودبودن زمینه‌های کاری برای فارغان این رشته‌ها عنوان کرده است.
براساس این تصمیم، از دانشگاه‌های خصوصی خواسته شده است برای جایگزینی این رشته‌ها، پیشنهادهای خود را ارائه کنند.

در گذشته فارغان حقوق در نهادهای عدلی و قضایی افغانستان جذب می‌شدند؛ اما طالبان پس از بازگشت به قدرت، تمام کارمندان مسلکی نهادهای عدلی و قضایی را حذف کردند و به جای آنان اعضای خود را که فارغان مدارس دینی هستند، استخدام کرده‌اند. در حال حاضر در محاکم طالبان، جنگجویان این گروه به‌عنوان قاضی و مفتی کار می‌کنند.
همین‌طور در گذشته فارغان علوم سیاسی و روابط بین‌الملل در نهادهای حکومتی و دستگاه سیاست خارجی استخدام می‌شدند. اما اکنون طالبان در نهادهای حکومتی و سیاسی جنگجویان خود را گماشته‌اند. همین‌طور دستگاه سیاست خارجی نیز در تصرف ملاهای طالبان است. این گروه به جنگجویان خود مدارک تحصیلی دانشگاهی صادر می‌کند و آنان را به‌عنوان افراد متخصص در بست‌های دولتی می‌گمارد.
گفتنی است که بیشتر فارغان حقوق و علوم سیاسی در چند دهه اخیر از فعالان سیاسی و مدنی بودند که در تحولات نقش داشتند. به نظر می‌رسد که حذف رشته‌های حقوق و علوم سیاسی توسط طالبان، جنبه سیاسی نیز دارد. این گروه در حکومت پیشین حتی متهم شد که حمله مرگبار ۱۳۹۹ به دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل را انجام داده است. در این حمله دست‌کم ۲۲ نفر که اغلب دانشجو بودند، کشته و ۴۰ نفر زخمی شدند.

حذف رشته‌ها و محتوای درسی؛
طالبان رشته‌های هنر را نیز از تمام دانشگاه‌های افغانستان حذف کردند. در گذشته در دانشگاه کابل، رشته‌های موسیقی، سینما و مجسمه‌سازی تدریس می‌شد، اما طالبان پس از بازگشت به قدرت این رشته‌ها را حذف کردند.
وزارت تحصیلات طالبان، ممنوعیت و محدودیت‌های گسترده و بی‌سابقه بر تدریس واحدها، دروس و منابع درسی نیز اعلام کرده است.
واحدها و منابع درسی ممنوع شامل مضامین سیاسی-حقوقی است که با مفاهیم دولت مدرن و دموکراسی ربط دارند؛ مضامینی چون: حقوق اساسی افغانستان، نظام سیاسی افغانستان، حقوق بشر و دموکراسی، نظام‌های انتخاباتی، حکومت‌داری خوب و جهانی‌شدن و توسعه.
این وزارت تدریس کتاب‌های نویسندگان ایرانی و چاپ ایران و همچنین کتبی که نویسندگان‌شان زن هستند را نیز ممنوع اعلام کرده است.
در فهرست کتاب‌های ممنوعه که سال گذشته نشر شد، در بین ۶۸۰ عنوان منبع درسی ردشده، حدود ۳۱۰ عنوان آن مربوط به نویسندگان و ناشران ایرانی بود.

حذف فقه جعفری؛
وزارت تحصیلات عالی طالبان دو سال قبل از دانشگاه‌های خصوصی خواست که کتابخانه‌های خود را از کتاب‌های «خلاف فقه حنفی» و کتاب‌های سیاسی «تصفیه» کنند.
در مکتوب این وزارت به دانشگاه‌های خصوصی آمده است: «هدایت داده می‌شود که کتابخانه‌های تمام نهادهای تحصیلی خصوصی در افغانستان را تصفیه کنید، تمام کتاب‌هایی که مخالف فقه حنفی، سیاسی، و کتاب‌هایی که مشکلات عقیدتی ایجاد می‌کنند، را از کتابخانه‌ها جمع کرده و به جای آن‌ها کتاب‌های سیرت نبوی جایگزین کنید. البته فهرست کتاب‌هایی که جایگزین می‌کنید را در ابتدا با ما در میان بگذارید.»
در آن زمان ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، در یک سخنرانی مدعی شد که «در افغانستان مذاهب وجود ندارند، همه افغان‌ها پیرو مذهب امام ابوحنیفه هستند».
این گروه قبل تر نیز تدریس فقه جعفری در دانشگاه بامیان را متوقف کرده بود و دستور داده بود به‌جای آن فقه حنفی تدریس شود.

در مصوبه وزارت تحصیلات عالی طالبان آمده است که دانشگاه بامیان، دانشگاه مشترک محصلین اهل تسنن و اهل تشیع است که از طرف اداره ملی امتحانات بدون درنظر گرفتن مذهب، دانشجو جذب می‌کند.
این وزارت درخواست شورای علمای شیعه افغانستان برای شامل‌ساختن فقه جعفری در نصاب آموزشی را رد کرده است.
بر اساس مصوبه جلسه شورای رهبری وزارت تحصیلات عالی طالبان، چند دلیل برای رد این درخواست ذکر شده، از جمله این‌که در صورت پذیرش آن، سایر مذاهب موجود در افغانستان هم خواهان نصاب جداگانه خواهند شد.

کنترل بر دانشگاه‌های متعلق به شیعیان؛
طالبان به دنبال کنترل دانشگاه‌های خصوصی متعلق به شیعیان است.
وزارت تحصیلات عالی طالبان به‌تازگی برای دانشگاه خصوصی «خاتم‌النبیین» رییس و معاونان جدید تعیین کرده و این دانشگاه را تحت کنترل خود درآورده است.
به‌گفته این منبع، وزارت تحصیلات طالبان «مفتی اسدالله نجات»، سرپرست سابق دانشگاه طبی کابل، را به‌عنوان رییس جدید دانشگاه خاتم‌النبیین معرفی کرده است.
دانشگاه خاتم‌النبیین یکی از دانشگاه‌های خصوصی مطرح افغانستان به شمار می‌رود که متعلق به جامعه شیعه افغانستان است.
منابع به رسانه‌ها گفته‌اند که وزارت عدلیه طالبان در نامه‌ای به دفتر رهبر این گروه در قندهار گفته است که دانشگاه خاتم‌النبیین یک نهاد شیعه و بدون کارمند اهل سنت است.
منبع اضافه کرد که پس از نامه وزارت عدلیه طالبان، وزارت تحصیلات عالی این گروه به‌دنبال تحت کنترل درآوردن دانشگاه خاتم‌النبیین برآمد.
منبع گفت که ممکن است وزارت تحصیلات طالبان دانشگاه خصوصی کاتب را نیز به تصرف خود درآورد.
این وزارت پیشتر دانشگاه خصوصی ابن‌سینا را نیز تعلیق کرده بود.

برکناری استادان؛
وزارت تحصیلات عالی طالبان در سال‌های اخیر صدها استاد مجرب را به دلایل سیاسی، عقیدتی، مذهبی و حتی ظاهری اخراج کرده است. اقدامی که با هدف حذف منتقدان، ترویج تفکر طالبانی و تبدیل دانشگاه‌ها به مدارس دینی دنبال می‌شود.
به‌تازگی گزارش شد که وزارت تحصیلات عالی طالبان دو تن از آخرین استادان شیعه‌مذهب دانشکده فقه دانشگاه بامیان را از سمت‌هایشان برکنار کرده است.
براساس اطلاعات نشرشده، ابراهیم ذکی، استاد گروه فقه و قانون، و خلیل کوهی، استاد گروه تعلیمات اسلامی، پس از سال‌ها تدریس در این دانشگاه از کار کنار گذاشته شده‌اند.

دانشگاه‌های افغانستان در حال حاضر تنها به روی پسران و مردان باز است. دانشجویان دختر از تحصیل و استادان از تدریس محروم هستند.
با این حال طالبان از دانشجویان پسر می‌خواهد براساس مقررات این گروه به دانشگاه بیایند.
این گروه به‌تازگی استفاده از موبایل هوشمند در دانشگاه‌ها را ممنوع کرده و گذاشتن ریش و پوشیدن کلاه توسط دانشجویان را الزامی اعلام کرده است.
این ممنوعیت برای استادان دانشگاه نیز اعلام شده است.
به‌تازگی ۱۱ استاد دانشکده طب دانشگاه هرات در اعتراض به برخورد «تحقیرآمیز» نیروهای امر به معروف طالبان استعفا دادند.
آنان در یک نامه مشترک با اعلام استعفای‌شان گفتند که نیروهای امر به معروف طالبان، استادان دانشگاه را به‌دلیل کوتاه‌بودن ریش، زندانی کرده‌اند.
با این حال، در پنج سال گذشته صدها متخصص دانشگاه‌های افغانستان را ترک کرده و از این کشور مهاجرت کرده‌اند.

کد (5)