با وجود آن‌که از سیاست‌های ایران در قبال مهاجرین دلِ خوشی ندارم اما روابط اجتماعی انسان‌ها صرفاً بر صفر و صد بنا نبوده و زندگی و جهان فقط سیاه و سفید نیست. لذا به دلایل زیادی در مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای در مشهد که تا پاسی از دیشب ادامه داشت، شرکت کردم و در صف نمازگزاران بر پیکر او ایستادم.

من به عنوان فردی که در کف میدان حضور داشتم، درک کردم که چرا ترامپ از حضور گسترده مردم در مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای تعجب کرده است. دلیلش آن است که او و بسیاری از تحلیلگران خارج‌نشین، فقط به ساختار اداری و دولتی این کشور توجه دارند و عقبه فکری نظام ایران را نمی‌بینند و وقتی چنین صحنه‌هایی را مشاهده می‌کنند، متعجب می‌شوند.

حتی اندیشمندانی چون دکتر سروش هم تا قبل از مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای، کمتر به عقبه فکری نظام ایران توجه کرده بود. به همین دلیل دکتر سروش پس از دیدن حضور میلیون‌ها نفر در مراسم وداع و تشییع آیت‌الله خامنه‌ای، این مراسم را "جلوه‌ای از همبستگی ملی در برابر تجاوز" دانست.

عقبه‌های فکری نظام‌ها که از آنها به حامیان و طرفداران نظام‌ها نیز یاد می‌شود، در مقاطع حساسی مانند تجاوز خارجی اعلام حضور می‌کنند و نقش اصلی را در پایداری و بقای نظام‌ها به عهده می‌گیرند. این سخن درباره تداوم بقای نظام ایران هم صدق می‌کند و اگر عقبه فکری این نظام نبود، بعید بود که نظام ایران تاکنون دوام بیاورد.

جدا از حقانیت و مشروعیت نظام‌ها، بنده به این باورم که حاکمیت طالبان نیز کم‌وبیش دارای عقبه فکری است. کسانی که طالبان را در سه دهه گذشته دست کم گرفته‌اند، به عقبه فکری طالبان توجه نکرده‌اند که گاهی صدای طالبان از حلقوم کرزی و گاهی از زبان نیکتایی‌پوش خارج‌نشین به گوش رسیده است. مردم مناطق روستایی عمدتاً در جنوب و جنوب‌شرق افغانستان سرجای خود که باالفعل رگه‌هایی از تفکر طالبانی را با خود دارند.

به هرحال، هرگاه در تحلیل‌ها به عقبه فکری نظام‌ها توجه نشود، تحلیل از استدلال قوی برخوردار نیست و این اشتباهی است که اکثر خارج‌نشینان به دلیل ندیدن عقبه فکری نظام ایران، درباره مسایل داخلی ایران مرتکب می‌شوند.
البته حضور مخالفان نظام ایران هم قابل انکار نیست و این را هم در شب‌های ۱۸ و ۱۹ دی/جدی ۱۴۰۴ در کف خیابان دیدم اما تعداد آنها با عقبه فکری نظام ایران قابل مقایسه نیست.

محمد مرادی

>>>   کشورهای اسلامی چقدربرای امریکا چاپلوسی میکند مثلا درپاکستان به عوض اینکه جنگ در بلوچستان وخیبر پختونخواه را ختم کنند درغم جنگ امریکا هستند اردوغان بیشتر از همه به فکر ترامپ وامریکاست السیسسی مصر درمصافحه با ترامپ که سی سی ایستاده وترام نشسته است آنقدر با دهان باز وخنده بطرف ترام می بیند که گویا یک بچه خورد سالپدرش را بعد از دوری زیاد دوباره می بیند قطر امارات عربستان آن قدر به فکر شترهای خود نیستند که درفکر ترامپ هستند شاید هدف شان کسب ثواب باشد ما نمیدانیم چرا کشورهای اروپائی افریقائی امریکائی استرالیائی چاپلوسی نمیکنند؟یا مثلا اممارت ما بهقصه امریکا هم نیست ترام برابر یک پشه پیش امارت ما ارزش ندارد
غ

>>>   سلام و تشکر از آقای مرادی
تحلیل ارزنده و خیلی درستی بود.

>>>   نوشته ام خطاب به آقای مرادی نویسنده افغانی ست که از نوشته هایش دل خوشی ندارم چرا ؟ چون فقط کفه ترازویش برای افغانیها سنگبن ست عدالت آنست که نویسنده فارغ از ملیت براساس انصاف نظر دهد این تصور که آقای مرادی آنچه منافع افغانیها را تامین کند خوب و آنچه براساس منافع ملی و مردم سرزمین و آب و خاک ایران است را با زاویه ببیند نتیجه ایی حاصل نمیشود خلاصه نه افغانی آنقدر مظلوم ست که آقای مرادی مینویسد و نه ایرانی آنقدر بی انصاف بقول خودتان زندگی و جهان فقط سیاه و سفید نیست ورود چندین میلیونی افغانیها در چند سال اخیر و افزایش جرایم و فشار بر جامعه ایران توازنی که سالها در جامعه بود را بهم زد از طرفی نوشته امثال شما نه تنها کمکی به حل مشکلات نکرد که بیش از بیش مشکل ساز شد خلاصه اینکه آقای مرادی آنچه در ایران می بینید بازتاب اعمال و رفتار و اهدافی ست که عده ای به قصد در افغانیها القا میکنند خدا کند که شما از آن دست غرض ورزان نباشید .