خط آهن «هرات- مزار شریف- واخان» به عنوان یک پروژه راهبردی، با اتصال ریلی چین به اروپا و غرب آسیا از طریق افغانستان- ایران- ترکیه، نقش مهمی در توسعه تجارت و ترانزیت منطقه و جهان ایفا خواهد کرد.
به نوشته رسانه های ایرانی، دهم دی ماه(جدی) امسال اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان و اهمیت اقتصادی و سرمایه‌گذاری در پروژه خط آهن مذکور در دیدار معاون فنی و کفیل وزارت فواید عامه افغانستان با مدیرعامل راه آهن جمهوری اسلامی ایران مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
کارشناسان با تاکید بر لزوم اتصال ریلی به کشورهای همسایه، معتقدند: امروز تقویت ارتباط کارگویی و باری با چین یک ضرورت است.

از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۶۳ قطار از چین به مقصد ایران و اتحادیه اروپا به ایران وارد شده و این روند همچنان ادامه دارد. این در حالی است که سال گذشته فقط هفت قطار در این مسیر سیر کرد. امضای تفاهمنامه‌های شش‌جانبه برای تعریف تعرفه مشترک در کشورهای طول مسیر و سایر اقدامات، شاخه جنوبی کریدور شرق به غرب از مسیر ایران را فعال‌تر خواهد کرد.
پیش بینی می‌شود با توافقات انجام شده بین ۶ کشور مسیر چین به اروپا، تردد قطارها در این مسیر به سالانه ۳۰۰ قطار افزایش یابد.

در همین زمینه، شهریار نقی‌زاده مدیرکل بازرگانی خارجی راه آهن جمهوری اسلامی ایران در گفتگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا افزود: راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران ایده‌ای را مطرح کرده است که می‌تواند به بهبود روابط تجاری و حمل‌ونقل بین ایران و چین کمک کند.
وی توضیح داد: بر اساس این طرح، اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان با استفاده از ریل نرمال (عرض ۱۴۳۵ میلی‌متر) می‌تواند مشکلات مربوط به ترانزیت کالا در مرزهای چین با قزاقستان و ترکمنستان را برطرف کند.
این مقام مسوول راه آهن بیان‌داشت: این طرح به گونه‌ای طراحی شده که قطارها بدون نیاز به تعویض بوژی یا انتقال کالا از واگن عریض به واگن نرمال، از چین تا اروپا به صورت مستقیم حرکت کنند.
وی خاطرنشان کرد: این ایده مورد استقبال طرفین قرار گرفته و هم‌اکنون کارهای کارشناسی برای سرمایه‌گذاری در این زمینه در حال انجام است.
نقی‌زاده تصریح کرد: توسعه خط ریلی افغانستان به شکل نرمال نه تنها مزایای اقتصادی دارد، بلکه وابستگی سیاسی افغانستان به شبکه ریلی ایران را نیز تقویت می‌کند.
وی اظهار داشت: این پروژه شامل ساخت ۶۴ کیلومتر خط ریلی تا هرات و ادامه آن تا مزارشریف است که در نهایت از طریق منطقه واخان به ایالت سینکیانگ چین متصل خواهد شد.
این مقام مسوول راه آهن توضیح‌داد: مسیر یاد شده بسیار صعب‌العبور است و به‌جز ایران، شرکت‌هایی از افغانستان برای ساخت این مسیر اعلام آمادگی کرده‌اند.

مدیرکل بازرگانی خارجی راه آهن گفت: مسیر جدید از نظر زمان و هزینه نسبت به مسیرهای فعلی که در دو نقطه نیاز به ترانشیپ کالا دارند، مزیت‌های قابل توجهی خواهد داشت.
وی یادآور شد: در حال حاضر، کالاها در مرز چین و قزاقستان و همچنین مرز ترکمنستان و ایران دچار ترانشیپ می‌شوند که این امر افزایش زمان حمل‌ونقل و هزینه‌ها را به دنبال دارد.
ترانشیپ به معنای حمل و نقل محموله به مقصد میانی و سپس به مقصد اصلی است.
نقی‌زاده ادامه‌داد: با اجرای این طرح، انتظار می‌رود که مسافت حمل‌ونقل کالا از چین به ایران حدود ۵۰ درصد کاهش یابد و امکان حرکت مستقیم قطارها تا اروپا فراهم شود.
وی خاطرنشان‌کرد: این پروژه می‌تواند تحولی در عرصه حمل‌ونقل ریلی منطقه ایجاد و روابط تجاری بین ایران و چین را تقویت کند.

پیش از این جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه آهن از شکل‌گیری یک مسیر انتقال بار و ترانزیت جدید در کشور به مقصد افغانستان خبر داد و گفت: در هشت ماه ابتدایی سال گذشته کل صادرات ریلی و ترانزیت از ایران به افغانستان ۱۵ هزار تن بود، این در حالیست که در ۱۰ ماهه امسال این آمار به ۵۷۰ هزار تن رسیده است.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه‌داد: آمار صادرات و ترانزیت ریلی به افغانستان در دی ماه امسال به ۹۴ هزار تن رسید و امیدواریم در بهمن ماه از مرز ۱۲۰ هزار تن عبور کند. همچنین پیش بینی می‌شود برای سال آینده به رقم سه میلیون تن برسیم که بخشی از آن، ترانزیت کالا و بار از امارات، کویت و روسیه را نیز شامل می‌شود.

پروژه ۱۸ ساله راه‌آهن خواف - هرات به عنوان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های ارتباطی بین ایران و افغانستان که ۲۲۵ کیلومتر طول دارد، به گفته مجری پروژه، قرار است ایرادات و نواقص سه قطعه مورد تعهد جمهوری اسلامی ایران که اکنون در حال بهره‌برداری است، تا پایان سال برطرف شود.
به گزارش ایسنا، راه‌آهن خواف - هرات به طول ۲۲۵ کیلومتر در چهار قطعه طراحی شده که ۷۸ کیلومتر آن در خاک ایران و ۱۴۷ کیلومتر آن در خاک افغانستان قرار دارد.
احداث خط ریلی خواف - هرات از سال ۱۳۸۶ آغاز شده و در سال ۱۳۹۹ بخشی از آن به بهره‌برداری رسیده است.

سه قطعه از این مسیر به طول ۱۴۰ کیلومتر در تعهد ایران به صورت یک خطه ساخته شده و ۸۵ کیلومتر باقی مانده در تعهد افغانستان است. یعنی قطعه یک و دو از خواف تا شمتیغ به طول ۷۸ کیلومتر، قطعه سه از شمتیغ تا روزنک به طول ۶۲ کیلومتر ساخته شده و قطعه چهار نیز در دست ساخت است.
این پروژه ۱۸ ساله، شهر هرات در غرب افغانستان را به شهر خواف در خراسان رضوی و از این طریق به شبکه ریلی ایران متصل می کند.
آن طور که گفته می‌شود راه‌آهن خواف - هرات تکمیل کننده اتصال ریلی چین، قرقیزستان، تاجیکستان، افغانستان، ایران و سپس خلیج فارس و اروپا از مسیر ایران است.

حافظ سادات‌نژاد - مجری طرح راه آهن خواف - هرات - در گفتگو با ایسنا، با بیان اینکه راه آهن خواف - هرات هم اکنون در حال بهره‌برداری است، اظهار کرد: اقدامات باقی‌مانده تکمیلی به گونه‌ای نیست که مانع از بهره‌برداری از محور شود و هفته‌ای چهار قطار باری از ایران به افغانستان می‌رود.
وی افزود: حدود ۸۰ درصد کار مورد تعهد جمهوری اسلامی در این خط انجام شده و در ۲۰ درصد باقی‌مانده نیز نیاز است افغانستان بسترهای لازم را فراهم کند.
مجری طرح راه‌آهن خواف - هرات تصریح کرد: استانداردهای نگهداری از خط انجام نشده و آلودگی‌هایی وجود دارد که باید برطرف شود تا بتوانیم دستگاه مکانیزه را به آنجا ببریم. یعنی باید ناترازی‌ها و نواقص خط برطرف شود و اصطلاحا خط تراز شود.
به گفته وی، این آلودگی‌ها به دلیل طوفان‌ها و ماسه‌های بادی ایجاد شده است.
سادات‌نژاد در ادامه گفت: قطعه‌ای به طول ۶۲ کیلومتر از شمتیغ در ایران تا ایستگاه روزنک در خاک افغانستان به عنوان قطعه سه تحت کمک‌های دولت جمهوری اسلامی ایران مورد ساخت قرار گرفته است. از روزنک تا هرات نیز حدود ۸۵ کیلومتر باقی می‌ماند که تحت عنوان قطعه چهار نام گرفته است. قطعه‌ چهار نیز به دو قطعه چهار الف و چهار ب تقسیم شده است که قرار است با محل کمک‌های اروپایی ساخته شود.
وی عنوان کرد: زیرسازی و بهسازی قطعه چهار الف توسط شرکت افغانستانی تمام شده و مشغول روسازی راه به طول ۴۲ کیلومتر هستند. اخیرا قطعه چهار ب نیز به مناقصه گذاشته شده و قرار است توسط خود افغانستانی‌ها ساخته شود.
او با بیان اینکه در ایستگاه روزنک سکوی بار تعبیه شده است و هیچ مشکلی در جابه‌جایی بار در این مسیر ریلی وجود ندارد، گفت: بار در سکویی در روزنک تخلیه می‌شود و با ناوگان جاده‌ای جابه‌جا می‌شود.
مجری طرح راه آهن خواف - هرات در ادامه گفت: در بخش مسافری نیز تقاضا زیاد است اما تحقق این مهم مستلزم فراهم شدن زیرساخت‌ها و بسترهای لازم در هر دو کشور است.
وی در پایان گفت: تمام ایرادات و ناترازی‌ها خط تا پایان سال تا ایستگاه روزنک برطرف خواهد شد و در حال حاضر نیز اقدامات لازم در دست اجراست تا خط به تراز کامل برسد و تحویل داده شود اما اینکه طرف افغانستانی قطعه چهار را چه زمانی به اتمام برساند به منابع و تصمیمات خود آنها باز می گردد.

کد (7)